Hoofdpagina van Lokaal Onderwijsbeleid

Voor- en vroegschoolse educatie

Dossieroverdracht
van consultatiebureau naar speelzaal
en van speelzaal naar basisschool

Situatieschets
In het kader van de sluitende aanpak 0- tot 6-jarigen hebben veel gemeenten in hun GOA-plannen opgenomen dat er een dossieroverdracht is tussen de verschillende voor- en vroegschoolse voorzieningen. Overdrachtsformulieren worden ontwikkeld en geïmplementeerd. Bij peuterleidsters, medewerkers consultatiebureaus en leerkrachten kan de professionele behoefte bestaan om informatie met elkaar te delen. In de praktijk blijkt echter dat het initiëren van een overdrachtsformulier geen garantie is voor een daadwerkelijke professionele overdracht en communicatie tussen de diverse instellingen. Een gezamenlijk traject waarbij afstemming en communicatie het centrale onderwerp zijn, kan hierbij heel functioneel zijn.

Oplossing
Aan de basis van een dossier-overdrachtsprocedure ligt de vraag die eerst beantwoord dient te worden: willen peuterleidsters, medewerkers van de consultatiebureaus en kleuterleerkrachten hun kennis over de ontwikkeling van het kind met elkaar delen? Voor wie werkelijk met elkaar hierover aan de slag willen, zijn de volgende onderwerpen van belang:

  • Professionele communicatie bij het overdrachtsformulier en de overdrachtsprocedure;

  • De overdracht en het takenpakket van de medewerker van het consultatiebureau, de speelzaalleidster en de leerkracht;

  • De verantwoordelijkheid voor de overdrachtsprocedure;

  • De helderheid van de gebruikte terminologie;

  • De privacywetgeving;

  • Functionele en respectvolle informatie.

Wie kan dit leveren?
Het APS heeft bouwstenen ontwikkeld om de afstemming en communicatie tussen de verschillende instellingen te professionaliseren.
Informatie hierover kunt u inwinnen bij het APS, project VVE,
Contactpersoon:Liesbeth van Ooyen. Postbus 85475 3508 AL Utrecht
e-mail: l.vanooyen@aps.nl
 telefoon :030 2856615 of 06 1502 6061

Context
Op plaatsen waar de dossieroverdracht al een paar jaar geïmplementeerd is, blijkt de werking en het enthousiasme uit te doven. Onderzocht is wat de reden van deze uitdoving zou kunnen zijn.

Er zijn meerdere redenen die elkaar bovendien blijken te versterken:

  • Bij de invoering van het overdrachtsformulier spreekt men af dat peuterleidster en leerkracht na enige tijd contact zullen hebben over het kind op de basisschool, maar in de praktijk komt het erop neer dat het de peuterleidster is die contact opneemt met de leerkracht om te vragen hoe het met het kind gaat.

  • De aansturing van de overdrachtsprocedure is niet altijd even helder. Wie is eindverantwoordelijk voor de overdracht? Wie faciliteert de leidsters en leerkrachten? Wie neemt het initiatief voor een evaluatie van de procedure en effecten?

  • Het overdrachtsformulier dat vaak gehanteerd wordt, bestaat uit topics waaraan peuterleidsters een andere inhoud blijken te geven dan leerkrachten. Van belang is dat leidsters en leerkrachten leren impliciet taalgebruik te expliciteren en dat men een gesprek voert over onderwerpen die vanuit hun ervaring met het kind relevant zijn.

  • Het is van groot belang elkaar te erkennen en vooral aandacht te hebben voor het verschil in perspectief ten aanzien van de leerling. Door dit andere perspectief ten aanzien van het kind schatten peuterleidsters en kleuterleerkrachten het kind nog al eens anders in. Gezien de ontwikkelingsgroei vinden peuterleidsters vaak dat het kind al heel wat kan. Terwijl de kleuterleerkracht het kind pas aan de start ziet staan en denkt: "Dat kind heeft nog veel te leren."

Onder het hoofdje oplossingen staan de onderwerpen genoemd die van belang zijn om het uitdovingeffect tegen te gaan. Afstemming en communicatie blijken hierbij de leidraad te zijn.

Hulpmiddelen
Voor meer informatie kunt u de brochure ‘Het kind centraal’, Professionele overdracht in het kader van de voor- en vroegschoolse educatie bestellen.

Bestelwijze: Deze brochure is te bestellen bij
APS, afdeling VODA,
Postbus 85475,
3508 AL Utrecht, o.v.v. nr. 202800
Kosten: € 8, exclusief verzendkosten

Op de website van het APS (www.aps.nl) vindt u onder het overzicht primair onderwijs meer informatie over dit en ander aanbod op het gebied van voor- en vroegschoolse educatie.

De benadering van het kind
bij dossieroverdracht :
functionele en respectvolle informatie